Met de uitbreiding van windenergie op de Noordzee neemt ook het aantal elektriciteitskabels op en in de zeebodem toe. Rond deze kabels ontstaan elektromagnetische velden (EMV). Nieuw onderzoek binnen het Windenergie op zee ecologisch programma (Wozep) geeft meer inzicht in de verspreiding van deze velden en de mogelijke gevolgen voor het leven in zee.

Mogelijke invloed op vissen en andere zeedieren

De sterkte van elektromagnetische velden rond kabels hangt onder meer af van de stroomsterkte, het ontwerp en de begraafdiepte van de kabel en de afstand tot de kabel. Nieuwere windparken werken met grotere turbines en hogere vermogens. Daardoor kunnen ook sterkere elektromagnetische velden ontstaan.

Verschillende dieren in zee kunnen gevoelig zijn voor deze velden. EMV kan mogelijk invloed hebben op bijvoorbeeld gedrag, voortplanting, trekgedrag en het vinden van voedsel.

In het onderzoek komen verschillende soorten naar voren waarbij risico’s of nog belangrijke kennisvragen bestaan. Het gaat onder andere om de platte oester, zandkokerworm, zeeprik, stekelrog, gevlekte rog en bruinvis. Ook voor andere vissoorten is nog niet duidelijk wat langdurige blootstelling aan elektromagnetische velden precies betekent.

Zorgen binnen de visserij

De Nederlandse Vissersbond maakt zich zorgen over deze kennisleemtes. De aanleg van windparken en bijbehorende kabelinfrastructuur op de Noordzee gaat in hoog tempo door, terwijl nog niet voldoende bekend is wat elektromagnetische velden op langere termijn betekenen voor vissen, bodemleven en de voedselketen.

Wanneer EMV invloed heeft op bijvoorbeeld trekgedrag, voortplanting, paaigebieden of voedselsoorten van vis, kan dat uiteindelijk ook gevolgen hebben voor visbestanden.

Dat is een belangrijk aandachtspunt voor de visserij. Vissers hebben al te maken met verschillende maatregelen om visbestanden en natuur gezond te houden, zoals quota, maatregelen om bijvangst te verminderen en gebiedssluitingen. Het zou zeer zorgelijk zijn als een groeiende drukfactor als EMV deze inspanningen beïnvloedt of zelfs tenietdoet.

Daarom is het belangrijk dat bij de verdere uitbreiding van windparken op zee goed wordt gemeten, gemonitord en onderzocht wat de gevolgen zijn voor vis, bodemleven en de voedselketen en hoe de impact van EMV zoveel als mogelijk kan worden verkleind. Daarbij moet niet alleen worden gekeken naar de effecten van één kabel of één windpark. Door de verdere uitbreiding van windenergie komen steeds meer kabels op en in de Noordzeebodem te liggen. Juist de optelsom van deze ontwikkelingen verdient aandacht.