De Europese Commissie heeft op dinsdag 20 oktober haar toekomstvisie voor de visserij en aquacultuur richting 2040 gepresenteerd. Hierin staat hoe de Commissie de sector wil versterken. Een concreet voorstel om het Gemeenschappelijk Visserijbeleid (GVB) te herzien ontbreekt. De Nederlandse Vissersbond vindt dit zorgelijk. Er zijn verschillende knelpunten bekend, onder meer rond de aanlandplicht. Hoe worden deze opgelost als de regels niet worden aangepast?

Knelpunten vragen om aanpassing

De laatste grote herziening van het GVB vond plaats in 2013. Sindsdien is er veel veranderd voor de visserij. Denk aan Brexit, hoge brandstofkosten en veranderende omstandigheden op zee. Ook de Europese Commissie stelde in haar evaluatie van april 2026 verschillende knelpunten vast.

De verwachting was dat de toekomstvisie hier concrete vervolgstappen aan zou verbinden. De Commissie kiest voorlopig vooral voor een betere uitvoering van het bestaande beleid en aanvullende maatregelen. Een herziening van het GVB wordt niet aangekondigd.

Voorzitter van de Vissersbond Johan K. Nooitgedagt vindt dit een gemiste kans. Volgens hem had de Commissie het visserijbeleid en de regels voor de marktordening samen moeten aanpakken. Hij verwijst daarbij naar de aanpak binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB).

Hoe verder met de aanlandplicht?

Een belangrijk knelpunt is de aanlandplicht. Deze is vastgelegd in artikel 15 van het GVB. Ook Nederland heeft eerder aangegeven dat herziening nodig is. Het blijft onduidelijk hoe de Commissie hier nu mee verdergaat.

De Commissie erkent dat de aanlandplicht niet de verwachte resultaten heeft opgeleverd bij het in beeld brengen van ongewenste vangsten. Zij wil kijken naar nieuwe technologie en het volledig registreren van vangsten. Later dit jaar volgt hierover een gesprek met betrokken partijen.

De Nederlandse Vissersbond vraagt zich af hoe deze plannen de problemen met de aanlandplicht oplossen. Meer inzicht in ongewenste vangsten maakt de regels nog niet beter uitvoerbaar. Daarvoor moet ook de verplichting zelf worden aangepakt.

Vissersbond vraagt om duidelijkheid

Tijdens de vergadering van de adviesraad voor de Noordwestelijke Wateren op woensdag 21 oktober heeft Durk van Tuinen namens de Nederlandse Vissersbond hierover vragen gesteld aan de Europese Commissie.

Waarom doorgaan met het huidige beleid als er zoveel kritiekpunten zijn? De Vissersbond wil weten wat de Commissie met de uitkomsten van haar evaluatie gaat doen. Ook moet duidelijk worden hoe de Nederlandse oproep tot herziening van de aanlandplicht wordt opgepakt.

Brede kritiek vanuit de sector

Ook de Europese visserijorganisatie Europêche is kritisch. Samen met ETF, EFFAT en Copa-Cogeca bracht zij een persbericht uit. De organisaties vinden dat de toekomstvisie te weinig concrete oplossingen biedt voor de huidige problemen.

Zij wijzen op de krimp van de Europese vloot en het verdwijnen van banen. Tegelijkertijd moet de sector investeren in verduurzaming en vernieuwing. Dat vraagt volgens hen om aanpassing van het GVB. Daarbij moet meer evenwicht komen tussen natuur, economie en de mensen die in de sector werken.

Ook de Europese vereniging van producentenorganisaties in de visserij (EAPO) is kritisch. De organisatie vindt het goed dat de Commissie de problemen erkent, onder meer rond de aanlandplicht. Maar een duidelijk plan om de regels aan te passen ontbreekt.

EAPO vraagt daarnaast aandacht voor investeringen en vlootvernieuwing. De huidige regels voor het meten van de vangstcapaciteit beperken de mogelijkheden om schepen te vernieuwen. Ook vindt de organisatie het voorgestelde budget onvoldoende. Om te kunnen investeren, hebben vissers aangepaste regels, voldoende financiële steun en een duidelijke planning nodig.

De organisaties roepen de lidstaten en het Europees Parlement op om bij de Commissie aan te dringen op concrete stappen.

Werkbare regels nodig

De toekomstvisie bevat plannen voor innovatie, verduurzaming, veiligheid en het aantrekken van jonge mensen. Dit zijn belangrijke onderwerpen voor de visserij. Om hiermee aan de slag te kunnen, hebben vissers werkbare regels en ruimte om te investeren nodig.

De Nederlandse Vissersbond vindt daarom dat de Commissie de vastgestelde knelpunten moet aanpakken. Herziening van het GVB, en in het bijzonder de aanlandplicht, blijft daarbij nodig.