De wekker gaat om 04.00 uur. Een vroeg begin. Samen met mijn collega rijd ik richting Hoorn, waar we vandaag mee mogen kijken aan boord bij de broers Arend en Jan de Beer. Om 06.00 uur vertrekken we vanuit de haven. Langzaam komt de zon op boven het Markermeer. We zien haar uit het water tevoorschijn komen, terwijl de lucht zich steeds verder vult met oranje tinten. Een prachtig beeld, en voor de vissers aan boord bijna dagelijkse kost.

Het beloofd een warme dag te worden. De temperatuur zal vandaag richting de 35 graden lopen. Er wordt al snel duidelijk dat de warmte aan boord anders is als warmte aan de wal. Terwijl de zon steeds hoger komt te staan, wordt er gewoon hard doorgewerkt.

Visserij van generatie op generatie

De HN20 kent een lange geschiedenis. Volgens Arend is het nummer al minstens 300 jaar in de familie en wordt de visserij inmiddels al zeker zeven generaties van vader op zoon doorgegeven.

Einde negentiende eeuw en begin twintigste eeuw viste de familie met een botter op haring en ansjovis. Na de afsluiting van de Zuiderzee in 1932 veranderde het water en daarmee ook de visserij. Snoekbaars en paling werden belangrijker en de botter werd later aangepast voor die visserij.

Arend en zijn broer zijn zelf midden jaren tachtig begonnen. Na verschillende schepen lieten zij in 1993 een eigen motorkotter bouwen in Stavoren, bijna 15 meter lang. Met die kotter vissen zij nog altijd op het Markermeer en IJsselmeer, onder meer op paling, snoekbaars en baars.

Met de handen binnenhalen

Wat direct opvalt tijdens onze ochtend aan boord, is de manier waarop er gewerkt wordt. Arend en zijn broer zijn de laatste vissers op het IJssel- en Markermeer die hun netten nog met de hand binnenhalen. Dat betekent hard werken.

De warmte maakt het nog zwaarder. Ook voor de vangst is het warme weer niet ideaal, die valt vandaag wat tegen.

Opgegroeid op het water

Voor Arend is het Marker- en IJsselmeer vertrouwd terrein. ‘’Daar zijn we mee opgegroeid’’, vertelt hij. Na ongeveer veertig jaar kent hij het gebied goed, met de verschillende diepten en grondsoorten.

Het mooiste aan vissen vindt hij de vrijheid op het water. Al plaatst hij daar direct een nuchtere kanttekening bij: het is lang niet altijd een pretje, zeker niet bij slecht weer.

Die nuchterheid loopt als een rode draad door het familiebedrijf. Van hun ouders kregen de broers mee dat niets vanzelf gaat. Lange dagen horen erbij, net als goede en slechte tijden. Als visser weet je nooit precies wat de dag brengt.

Een echt familiebedrijf

De visserij zit diep in de familie. Arends vader kwam tijdens de oorlog al bij zijn eigen vader aan boord. Toen gezondheidsproblemen hem later beperkten, ging Arends moeder mee vissen. Vanaf dat moment stonden zij als echtpaar samen aan boord.

Ook vandaag de dag is zij nog betrokken. Ze is inmiddels 93 jaar en maakt nog steeds palinglijnen voor haar zoons.

Visserij door de jaren heen

In de tientallen jaren dat Arend actief is, heeft hij het IJsselmeer flink zien veranderen. Voornamelijk in de visstand en de ruimte voor de beroepsvisserij. Zo is het aantal toegestane vistuigen teruggebracht en gelden er perioden waarin niet op aal mag worden gevist.

Toch ziet Arend nog toekomst. Voor jonge vissers is het volgens hem wel belangrijk dat er voldoende perspectief blijft. Liefde voor het vak is nodig, maar ook de mogelijkheid om een bedrijf over te nemen en vergunningen en certificaten te kunnen betalen. Volgens Arend moet vooral worden voorkomen dat de ruimte om te vissen steeds verder wordt beperkt.

Laten zien hoe het eraan toegaat

Tijdens zo’n ochtend aan boord wordt duidelijk hoeveel werk er achter de visserij schuilgaat. Vroeg opstaan, zwaar lichamelijk werk, omgaan met weer, wisselende vangsten en iedere dag opnieuw het water op.

Juist daarom vinden wij als Vissersbond het belangrijk dat vissers hun verhaal blijven vertellen. Door te laten zien hoe er in de praktijk wordt gewerkt, ontstaat er meer begrip voor het vak en kan onwetendheid over de visserij worden weggenomen.

Wanneer we later terugvaren, staat de zon inmiddels hoog aan de hemel. De temperatuur blijft oplopen. Voor ons zit er een bijzondere ochtend op. Voor de mannen van de HN20 is het vooral weer een werkdag zoals er al generaties lang vele zijn geweest.