De Europese Commissie heeft haar plannen voor het nieuwe Meerjarig Financieel Kader (MFF) voor de periode 2028-2034 gepresenteerd. Uit een onafhankelijke studie, uitgevoerd in opdracht van de Visserijcommissie (PECH) van het Europees Parlement, blijkt dat de nieuwe financieringsstructuur aanzienlijke gevolgen zal hebben voor de visserij- en aquacultuursector. Hoewel de plannen inzetten op flexibiliteit, signaleren de onderzoekers ook belangrijke knelpunten waar de sector rekening mee moet houden.

Integratie van EMFAF en een kleiner budget

Een van de meest in het oog springende wijzigingen is de integratie van het huidige visserijfonds (EMFAF) in een breder ‘National and Regional Partnership’ (NRP) fonds. Dit betekent in de praktijk dat er geen apart Europees fonds meer zal zijn dat zich uitsluitend op de maritieme en visserijsector richt.

Daarnaast is het specifiek voor de visserij gereserveerde budget in dit voorstel vastgesteld op 2 miljard euro. Ter vergelijking: binnen het huidige EMFAF was er nog 5,3 miljard euro beschikbaar voor projecten onder gedeeld beheer. De studie waarschuwt dat de toegang tot aanvullende, niet-gereserveerde middelen uit het NRP-fonds zeer onzeker is. Omdat de visserij economisch gezien een relatief kleine sector is, bestaat het risico dat deze op nationaal niveau minder prioriteit krijgt bij het verdelen van de budgetten.

Zorgen om verduurzaming en vlootvernieuwing

De noodzakelijke verduurzaming en modernisering van de Europese vissersvloot vormt een complexe uitdaging. De onderzoekers delen de zorgen van diverse belangenorganisaties dat de voorgestelde middelen wellicht ontoereikend zijn om de vloot succesvol te moderniseren en de overstap naar schonere brandstoffen te maken.

Het nieuwe Europees Concurrentievermogenfonds (ECF) zou hiervoor deels een oplossing kunnen bieden. Dit fonds richt zich onder meer op de schone energietransitie en zou investeringen in energiebesparende maatregelen aan boord kunnen ondersteunen. Het rapport plaatst hier echter een belangrijke kanttekening bij: zolang er geen specifieke garanties voor de visserij zijn ingebouwd, moet de sector direct concurreren met grote industriële spelers. Dit maakt de daadwerkelijke toegang tot deze financiering onzeker.

Aanbevelingen voor een werkbare structuur

Om de doelstellingen van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid te kunnen realiseren, bevat de studie een aantal heldere aanbevelingen. Zo wordt er gepleit voor een verhoging van het specifiek voor de visserij gereserveerde budget binnen het NRP-fonds. Bovendien zouden investeringen in essentiële zaken zoals decarbonisatie van de vloot  en visverwerking expliciet in dit kader verankerd moeten worden, inclusief een toereikend budget. Alleen met voldoende en voorspelbare financiering kunnen visserijbedrijven de noodzakelijke investeringen voor de toekomst doen.