Waarschuwing voor de Toekomst: Een Boodschap aan de Beroepsvissers. De rechtszaak tussen Rabobank en een melkveehouder liet een verontrustend patroon zien: het niet tijdig waarschuwen voor ingrijpende veranderingen in de regelgeving kan rampzalige financiële gevolgen hebben. De Rabobank, een instelling die diep verweven is met de Nederlandse primaire sectoren zoals landbouw en visserij, werd verweten haar zorgplicht te hebben geschonden door niet te anticiperen op de strengere uitstootregels die in 2015 werden ingevoerd. Het tussenarrest zou echter niet alleen een waarschuwingssignaal moeten zijn voor de landbouwsector, maar ook voor andere sectoren, zoals de visserij.

Beroepsvissers in Nederland bevinden zich in een vergelijkbare situatie als de melkveehouders destijds. De visserijsector heeft te maken met toenemende druk door veranderende Europese regelgeving, duurzaamheidseisen en veranderende marktomstandigheden. Net zoals de melkveehouders destijds, bevinden ook de vissers zich in een positie waarin ze grote investeringen moeten doen om aan de steeds strengere eisen te voldoen. Denk aan nieuwe schepen, vismethoden en technologieën om aan de duurzaamheidseisen te voldoen. Maar wat als ook zij, net als de melkveehouders, niet tijdig worden gewaarschuwd voor toekomstige veranderingen?

Het is de taak van banken en financiële instellingen die werken met beroepsvissers om hun zorgplicht uiterst serieus te nemen. Zij moeten de ontwikkelingen in de sector nauwgezet volgen en hun klanten waarschuwen voor potentiële risico’s die verder gaan dan de horizon van vandaag. Het kan niet zo zijn dat vissers grote investeringen doen, zonder dat ze volledig op de hoogte zijn van mogelijke veranderingen in regelgeving die hun bedrijfsvoering drastisch kunnen beïnvloeden. Dit is niet alleen een kwestie van goed zaken doen, maar ook van ethiek en verantwoordelijkheid.

Wat de Rabobank overkwam in de landbouwsector kan morgen de realiteit zijn voor andere banken in de visserijsector. De visserij is een bedrijfstak die voortdurend te maken heeft met veranderingen in regelgeving, die vaak snel en onverwacht kunnen komen. Of het nu gaat om quota, vangstmethoden of nieuwe beschermde gebieden, vissers moeten kunnen vertrouwen op hun bank als een betrouwbare partner die hen waarschuwt voor mogelijke gevaren. Het niet vervullen van deze zorgplicht kan verstrekkende gevolgen hebben, niet alleen voor de bank, maar vooral voor de hardwerkende vissers die afhankelijk zijn van de juiste informatie om hun bedrijf draaiende te houden.

De boodschap is duidelijk: Banken en financiële instellingen (maar ook wij als brancheorganisatie) moeten hun zorgplicht in de visserijsector proactief en met volle overtuiging naleven. Voor beroepsvissers betekent dit dat ze alert moeten blijven en niet blindelings moeten vertrouwen op financiële instellingen of andere raadgevers. In een wereld waar verandering de enige constante is, kunnen tijdige waarschuwingen het verschil maken tussen bloei en ondergang. De lessen uit de landbouwsector moeten serieus worden genomen, voordat het te laat is. Dat betekent echter ook een heel behoorlijke dosis eigen verantwoordelijkheid als ondernemer om voldoende betrouwbare informatie in te winnen. Dit kan niet vaak genoeg gezegd worden!