De Nederlandse Vissersbond heeft een brandbrief gestuurd aan het bestuur van de Vereniging Belangen Garnalen (VeBeGa). Aanleiding is de crisisvergadering met Nederlandse garnalenvissers op vrijdag 23 oktober. De boodschap is duidelijk: de financiële druk op de garnalenvisserij is te groot en vraagt om concrete afspraken tussen vissers en handelaren.

De garnalenvisserij verkeert in zwaar weer. Sterk gestegen bedrijfskosten en geopolitieke omstandigheden zetten de rentabiliteit van ondernemingen onder druk. In de brandbrief wijst voorzitter Johan K. Nooitgedagt op een stijging van de brandstofprijs met 200%. Het huidige verkoopsysteem biedt vissers onvoldoende mogelijkheden om deze extra kosten op te vangen.

“De visser kan zijn brandstofrekening niet uitstellen of onderhandelen over de bunkerprijs”, schrijft Nooitgedagt. De kosten worden direct gemaakt, terwijl daar niet automatisch een passende vergoeding tegenover staat.

Vooraf duidelijkheid over de prijs

Een belangrijk voorstel uit de brief is om de garnalenprijs voor de komende week uiterlijk op vrijdagmiddag bekend te maken. Nu wordt de prijs pas achteraf duidelijk. Daardoor kunnen vissers vooraf onvoldoende inschatten hoe hun verwachte opbrengsten zich verhouden tot de kosten van een visweek.

Ook pleit de Vissersbond voor onderzoek naar een afzonderlijke brandstofcomponent naast de garnalenprijs. Daarmee worden veranderingen in de brandstofkosten zichtbaar en kan worden gezocht naar een eerlijkere verdeling van deze kosten in de keten.

Daarnaast moeten leveringsafspraken duidelijk op papier komen te staan. Veel afspraken tussen vissers en handelaren berusten nog op mondelinge toezeggingen. Schriftelijke afspraken over rechten, verplichtingen en voorwaarden moeten ondernemers meer zekerheid bieden en bijdragen aan het onderlinge vertrouwen.

Samen werken aan de afzet

De brandbrief gaat nadrukkelijk ook over de positie van de handel en de verkoop van Hollandse garnalen. De Vissersbond erkent dat handelaren eveneens te maken hebben met hoge kosten, verplichtingen en moeilijke marktomstandigheden.

Tegelijkertijd staat de afzet onder druk. Hoge consumentenprijzen en eisen vanuit de retail kunnen het voor consumenten aantrekkelijker maken om een ander product te kiezen. Daarom is volgens de Vissersbond een gezamenlijke aanpak nodig om Hollandse garnalen aantrekkelijk en betaalbaar te houden, met een redelijke vergoeding voor de visser en ruimte voor een gezonde bedrijfsvoering in de handel.

Een terugkeer naar de klok ziet Nooitgedagt niet als oplossing. Wel wil de Vissersbond samen met VeBeGa werken aan een transparanter systeem en een inzichtelijkere verdeling van kosten, opbrengsten en risico’s. Daarbij moeten de Europese mededingingsregels en de kaders van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) worden gerespecteerd.

Ook bemanning vraagt aandacht

Naast de financiële problemen vraagt de Vissersbond aandacht voor het tekort aan bemanning. Het wordt steeds moeilijker om mensen te vinden die aan boord willen werken. Banen aan de wal bieden vaak een aantrekkelijker inkomen en de mogelijkheid om iedere avond thuis te zijn. Ook de gevolgen van het verblijf op zee voor partners en gezinnen wegen mee.

De beperkte instroom in het maritieme onderwijs versterkt de zorgen over de toekomst. Zonder voldoende bemanning kunnen schepen niet varen. Tegelijkertijd hebben ondernemingen voldoende rendement nodig om aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden te kunnen bieden en nieuwe mensen voor het vak te interesseren.

Oproep tot concrete afspraken

De Vissersbond heeft VeBeGa opgeroepen om op korte termijn om tafel te gaan en concrete vervolgstappen af te spreken.

De brief is een oproep om samen verantwoordelijkheid te nemen. Vissers en handelaren hebben elkaar nodig: zonder vissers is er geen Hollandse garnaal en zonder gezonde handel ontbreekt een betrouwbare afzetmarkt.

De Nederlandse Vissersbond wil op korte termijn met VeBeGa in gesprek om deze gezamenlijke belangen om te zetten in concrete afspraken. Verder afwachten brengt de toekomst van bedrijven, werkgelegenheid en vakmanschap in gevaar.