Pijlinktvis krijgt de laatste tijd veel media-aandacht in landelijke en regionale kranten. Voor veel consumenten is het product nog relatief onbekend, terwijl de Nederlandse vloot al vele jaren op deze soort vist. Het grootste deel van de vangst wordt traditioneel geëxporteerd, met name naar Zuid-Europa. Tegelijkertijd zien we dat pijlinktvis ook in Nederland steeds meer wordt gewaardeerd door horeca en visdetaillisten.

De toename van pijlinktvis in de Noordzee hangt samen met de opwarming van het zeewater. Warmteminnende soorten, waaronder pijlinktvis (vooral Loligo vulgaris), komen daardoor vaker voor in de zuidelijke en centrale Noordzee. Dit gaat gepaard met verschuivingen in het ecosysteem, waarbij sommige koudwater­soorten afnemen en er nieuwe kansen ontstaan voor andere soorten. De Nederlandse visserij heeft zich de afgelopen jaren aangepast aan deze ontwikkelingen en vist inmiddels gerichter op pijlinktvis. Naast pijlinktvis worden er ook steeds vaker waarnemingen gedaan van octopus en tonijn in de meer noordelijke wateren. Het is van belang dat bespreekbaar wordt gemaakt hoe de Nederlandse visserij kan meebewegen, bijvoorbeeld op het gebied van vangstrechten en mogelijkheden, met dergelijke nieuwe ontwikkelingen.

Biologie en levenscyclus

Pijlinktvis is een koppotige weekdiersoort met een snelle groei en een korte levensduur van meestal één tot twee jaar. De dieren zijn actieve roofdieren en leven in scholen, zowel in kustwateren als verder op zee.

De soort kent een zogenoemde semelpare levenscyclus: pijlinktvissen planten zich één keer voort en sterven daarna. Na paring zet het vrouwtje grote aantallen eitjes af in gelatine-achtige strengen op de zeebodem. Na het afzetten van de eieren sterven de volwassen dieren. Door deze korte levenscyclus en het ontbreken van meerdere jaarklassen kunnen populaties sterk fluctueren onder invloed van omgevingsfactoren zoals temperatuur en voedselbeschikbaarheid.

Juist deze biologische eigenschappen maken het vrijwel onmogelijk om op traditionele wijze bestandsopnamen uit te voeren, zoals dat bij veel vissoorten gebeurt. Daardoor is het niet goed mogelijk om betrouwbare vangstquota vast te stellen voor pijlinktvis, zoals dat ook niet bestaat voor de Hollandse garnaal (Crangon Crangon).

Beheer zonder quota

Omdat klassieke quota ontbreken, richt het beheer van de pijlinktvisvisserij zich op technische en praktische maatregelen. Nederlandse vissers maken onderling afspraken over onder andere:

• vistijden en visgebieden,
• minimale maaswijdtes in het vistuig om jongere/kleinere dieren te ontzien,
• en het vermijden van gevoelige periodes en gebieden waar mogelijk.

Deze afspraken zijn bedoeld om verantwoord te vissen en tegelijkertijd de continuïteit van de visserij te waarborgen. Delen van deze afspraken zijn inmiddels overgenomen in EU-wetgeving, zodat ze niet alleen voor Nederlandse vissers gelden, maar voor alle vissers die actief zijn in de EU-wateren. Ook het Verenigd Koninkrijk heeft de maatregelen overgenomen waardoor ze ook gelden in het Engelse deel van Het Kanaal en de Noordzee.

De Nederlandse Vissersbond is actief betrokken bij gesprekken met vissers over deze beheersmaatregelen en fungeert als gesprekspartner richting overheid, wetenschap en andere stakeholders.

MSC-certificering binnen de Nederlandse visserij

Een groot deel van de Nederlandse visserij op de Noordzee is MSC-gecertificeerd (Marine Stewardship Council) en er wordt dit jaar gewerkt aan een hercertificering van de visserij voor de soorten tong, schol en tongschar. Aangezien pijlinktvis ook een belangrijke soort voor de Nederlandse visserij is, wordt pijlinktvis en de impact van visserij op deze soort integraal meegenomen in de MSC-beoordeling. Deze beoordeling wordt uitgevoerd door een team van ervaren visserijexperts en ecologen, in samenwerking met onderzoekers. De Nederlandse Vissersbond begeleidt en ondersteunt vissers bij dergelijke duurzaamheidstrajecten en brengt partijen bij elkaar om te kijken hoe visserijen op niet-quota soorten, zoals pijlinktvis, aantoonbaar duurzaam kunnen worden ingericht.

Een succesvolle hercertificering van de Nederlandse visserij kan bijdragen aan transparantie richting markt en consument en aan verdere professionalisering van het beheer.